Sprawa podstawowa: higiena cyfrowa! Poradniki dla dzieci, młodzieży, rodziców i nauczycieli

Czy możemy uwolnić się spod przemożnego wpływu urządzeń ekranowych i internetu na nasze życie? Czy możemy korzystać 

ze smartfonów, tabletów itp. na własnych zasadach, świadomie i bezpiecznie; używać, a nie nadużywać? Czy możemy chronić nasze dzieci i naszych uczniów przed nadmiernym korzystaniem z nowych technologii i ich negatywnym wpływem? 

Odpowiedź na te pytania znajdziecie w świetnych książkach, artykułach i publikacjach online o higienie cyfrowej, czyli o korzystaniu z technologii w sposób chroniący nasze zdrowie. Zebrałam je w adnotowanym wykazie "Higiena cyfrowa - czyli jak dzieci, młodzież i dorośli mogą używać urządzeń ekranowych w sposób korzystny dla zdrowia". Wybór odpowiedniej publikacji ułatwią dokładne opisy. Są wśród nich publikacje dla dorosłych, dla młodzieży i dla dzieci. Dla rodziców i nauczycieli. Są poradniki, testy (warto zacząć od przeprowadzenia Testu Higieny Cyfrowej!), scenariusze zajęć, ćwiczenia, plakaty, infografiki. A przede wszystkim - praktyczne zalecenia, rady i wskazówki, które pomogą młodzieży i dorosłym w kształtowaniu zdrowych nawyków i dokonywaniu świadomych wyborów

Polecam Wam zwłaszcza napisane przystępnie i z humorem książki Magdaleny Bigaj, medioznawczyni, badaczki i działaczki społecznej, a także twórczyni Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa. Przez wiele lat pracowała dla firm ze świata nowych technologii, a obecnie bada ich wpływ na społeczeństwo i działa na rzecz praw człowieka w internecie. Jest pomysłodawczynią i współautorka Ogólnopolskiego Badania Higieny Cyfrowej, laureatką Nagrody Korczaka za działania na rzecz praw dziecka w przestrzeni cyfrowej. Polecam też gorąco rozmowę z Magdaleną Bigaj - o książce dla młodzieży "Twój telefon, twoje zasady", o tym, jak nie dać okradać się z czasu, jak korzystać z nowych technologii na własnych zasadach i co jest lepsze niż zakazy (do obejrzenia i wysłuchania na portalu Higiena Cyfrowa, prowadzonym przez Instytut Cyfrowego Obywatelstwa).

Wykaz, który Wam dzisiaj prezentuję, może być też moim wkładem w rozpoczętą niedawno kampanię "Zaloguj się do relacji", o której pisałam tutaj.

Relacje w cyfrowej codzienności. Nie daj się wchłonąć przez cyberprzestrzeń! - o nowej kampanii społecznej

Rozpoczyna się właśnie ogólnopolska kampania społeczna pod hasłem "Zaloguj się do relacji". Jej celem jest uświadomienie nam wpływu technologii na codzienne relacje oraz promowanie higieny cyfrowej - zwłaszcza wśród dorosłych, których zachowania stanowią wzór dla dzieci i młodzieży. 
Zastanawiamy się nad zakazem korzystania przez dzieci z mediów społecznościowych, tymczasem sami często jesteśmy od nich uzależnieni. Każemy odłożyć telefon, a sami go nadużywamy izolując się od bliskich. Warto zacząć od samych siebie...
Pomóc nam w tym może właśnie kampania "Zaloguj się do relacji", której organizatorami są: Grupa Agora, IAA Polska, agencja Havas Play.

Partnerzy merytoryczni (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Fundacja „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa” oraz Fundacja Panoptykon) opracowali materiały poświęcone higienie cyfrowej, które znajdziemy na stronie internetowej kampanii. Dzięki nim poznamy sposoby wdrażania w życie zasad korzystania z urządzeń ekranowych w domu (dotyczące: czasu korzystania z urządzeń ekranowych; planowania aktywności bez ekranów wspierających rozwój; odpoczynku, tworzenia przestrzeni dla relacji rodzinnych, kontroli rodzicielskiej oraz edukacji i bezpieczeństwa online). 

Materiały te zgromadzone są w 5 działach - to 5 kroków, które pozwolą zadbać o relacje z bliskimi: ogranicz liczbę powiadomień, kontroluj czas scrollowania, jedz posiłki bez ekranów, ogranicz nagrywanie i fotki, zrezygnuj z telefonu przed snem. 

W realizacji tych kroków, wspierających zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne użytkowników nowych technologii oraz uzdrawiających relacje międzyludzkie, pomogą praktyczne wskazówki i rady. 

A ja na koniec chciałabym zachęcić Was do obejrzenia i wysłuchania bardzo ważnej rozmowy z dr Lidią Popek, psychiatrą dzieci i młodzieży: "Rozwój dzieci zaczyna się od relacji, a nie od ekranów" - o tym, "jak przebiega rozwój emocjonalny i społeczny dziecka od pierwszych lat życia aż po okres adolescencji - i jak ogromny wpływ mają na ten proces rodzice, otoczenie i… obecność ekranów". Materiał przygotowała Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.

Każdy może czynić dobro - wybór cytatów o pomaganiu i wspieraniu innych

Zainspirowana wydarzeniami wczorajszego dnia, czyli oczywiście Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy, zebrałam dla Was aforyzmy i cytaty na temat pomagania, bezinteresownego wspierania innych i (mówiąc trochę górnolotnie) "czynienia dobra".

Najciekawsze zgromadziłam w prezentacji Genially pt. "Jak umiemy, pomagamy, radość z tego mamy!". Możecie je wykorzystać w trakcie zajęć lub imprez podczas Dnia Dobrych Uczynków (19 maja), Dnia Życzliwości i Pozdrowień (21 listopada) czy Międzynarodowego Dnia Wolontariusza (5 grudnia). Każda z prezentowanych myśli może też stanowić dobry punkt wyjścia do dyskusji z dziećmi i młodzieżą na lekcjach wychowawczych lub może być mottem szkolnej akcji, której celem jest pomaganie.
Możecie też skorzystać z materiałów, które już wcześniej prezentowałam we wpisach na blogu: kolekcji materiałów video o wolontariacie, filmików o pomaganiu innym czy scenariuszy zajęć, zabaw i bajek dla dzieci.

Przy okazji polecam Wam również stronę z cytatami, którą odkryłam przy okazji swoich poszukiwań: to "Skarbnica cytatów na każdą życiową chwilę" - cytaty.waw.pl. W Bibliotece cytatów znajdziecie tu myśli sławnych ludzi, tematyczne oraz cytaty z literatury i popkultury (ja korzystałam z cytatów o dobroci człowieka i o pomaganiu).

Wczoraj po raz kolejny przekonaliśmy się, jak ważne są nawet małe okruchy dobra... Niechaj atmosfera tego święta, radość bycia razem, doświadczenie bycia częścią dziejącego się dobra, pozostaną z nami na kolejne dni. 

Trening Umiejętności Społecznych, czyli o nawiązywaniu i utrzymywaniu wartościowych relacji z innymi. Wspieranie rozwoju społecznego

Chyba nie muszę nikogo z Was przekonywać, że dobre relacje z innymi ludźmi wpływają pozytywnie na jakość naszego życia.
Nawiązywanie kontaktu, rozpoczynanie i podtrzymywanie rozmowy, aktywne słuchanie, rozpoznawanie emocji u siebie i rozmówcy, proponowanie zabaw czy innych aktywności, współpraca w grupie, odpowiedzialność za wspólnie wykonywane zadania, radzenie sobie w sytuacjach konfliktowych, asertywność - to umiejętności potrzebne w ciągu całego życia. Najlepiej, jeżeli nabywa się ich w trakcie naturalnego treningu społecznego w rodzinie, a potem w najbliższym środowisku. Jednak wielu dzieciom i nastolatkom niezbędne jest dodatkowe wsparcie w zakresie rozwoju społecznego. To właśnie dla nich powstał Trening Umiejętności Społecznych, który daje możliwość przećwiczenia w grupie nowych zachowań i pod przewodnictwem doświadczonych trenerów pozwala wypracować odpowiednie zachowania w różnych sytuacjach społecznych. 

Dla tych, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej i stosować tę metodę w pracy z dziećmi i młodzieżą lub przygotowują się do zdobycia certyfikatu trenera TUS, przygotowałam wykaz przydatnych publikacji: "Trening Umiejętności Społecznych, czyli jak poprawić funkcjonowanie społeczne dzieci i nastolatków". Jest to adnotowany wykaz książek i artykułów z czasopism pedagogicznych oraz materiałów online. Większość z nich to publikacje o charakterze praktycznym; zawierają liczne wskazówki dla nauczycieli i trenerów oraz pomoce wykorzystywane podczas zajęć. W wyborze odpowiedniej publikacji pomogą Wam adnotacje, w których przedstawiłam zawartość każdej z nich. 

Zajęcia w ramach TUS mogą być organizowane dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, ale także dla dzieci nieśmiałych, introwertycznych czy często wchodzących w konflikty. Grupa powinna zapewnić uczestnikom poczucie akceptacji, dać im poczucie bycia wysłuchanymi oraz pokazać, że mogą być lubiani. Metodami najczęściej wykorzystywanymi w trakcie TUS są gry i zabawy, dyskusja, burza mózgów, scenki, bajkoterapia oraz karty pracy. Co ważne, aby dziecko mogło korzystać z TUS-u, nie musi mieć oficjalnej diagnozy opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej ani orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Warto dodać, że w Treningu Umiejętności Społecznych mogą uczestniczyć również dorośli, którzy zmagają się z problemem nieśmiałości, trudnościami w zakresie nawiązywania i utrzymywania relacji, asertywności czy wyrażania emocji. W każdym wieku możemy uczynić swoje życie lepszym.