Bądźmy światłem dla osób w kryzysie emocjonalnym... - nie tylko w Światowym Dniu Zapobiegania Samobójstwom

Tym tytułem nawiązuję do zapadających w pamięć słów dr Halszki Witkowskiej, suicydolożki, które wypowiedziała podczas dzisiejszej Konferencji "Siła relacji", poświęconej profilaktyce samobójstw.

Mówiła bowiem o tym, że do każdej, najtrudniejszej nawet sytuacji w jakiej znajduje się człowiek, druga osoba może wnieść światło...

Konferencja odbywa się w ramach kampanii Życie Warte Jest Rozmowy (to już IX edycja) - jest nagrywana i będzie ją można obejrzeć w serwisie YouTube (link wkleję, kiedy będzie już dostępna).

A już teraz, od dzisiaj, można obejrzeć film interaktywny "Siła relacji", adresowany do młodych osób. To materiał video, który może przygotować je do udzielania pomocy swoim rówieśnikom w kryzysie. Bo to oni są najbliżej i to do nich (a nie do dorosłych) trafia najczęściej wołanie o pomoc. Jedna z młodych osób występujących w filmie przeżywa kryzys; zaczyna mówić o tym, co się z nią dzieje, a druga próbuje jej pomóc. W najważniejszych momentach rozmowa zatrzymuje się, a widz decyduje, co powiedzieć lub zrobić dalej. Film powinni obejrzeć również dorośli - jest to bowiem "trening dobrej rozmowy". A relacja może uratować życie. Trzeba tylko - a może aż - zauważyć, zapytać, zaakceptować i zareagować (to zasada 4Z). 

Do filmu dołączony jest scenariusz zajęć dla nauczycieli (do pobrania).

Zachęcam Was również do korzystania z platformy pomocowo-edukacyjnej, czyli Strefy wiedzy na stronie internetowej Fundacji "Życie Warte Jest Rozmowy". Znajdziecie tu poradniki, scenariusze zajęć, raporty, plakaty, ulotki, a także "Plan bezpieczeństwa" dla osób, które miewają myśli samobójcze. Formularz zaczyna się od dających nadzieję słów: "Uczucia, które przytłaczają, przeminą". 

"Dziady" Adama Mickiewicza w teatrze. Przedstawienia słynne, wybitne, nietuzinkowe

W przeddzień tegorocznego Narodowego Czytania warto przypomnieć sobie najciekawsze przedstawienia teatralne Mickiewiczowskich "Dziadów". Proponuję Wam lekturę kilku tekstów, a także obejrzenie materiałów video i wysłuchanie audycji radiowych. Można je wykorzystać także w trakcie jutrzejszej uroczystości.

"Dziady, arcydramat polskiego teatru, nie doczekały się żadnej scenicznej realizacji za życia Adama Mickiewicza." - pisze Michał Bujanowicz w artykule "Inscenizacje "Dziadów" Adama Mickiewicza" (serwis Culture.pl).
A co było później? Które przedstawienia zapisały się w historii teatru?

• 1901 - pierwsza inscenizacja "Dziadów": Teatr Miejski w Krakowie i Stanisław Wyspiański 
• 1967 - chyba najsłynniejsza inscenizacja dramatu, spleciona z historią Polski. To Kazimierz Dejmek i Teatr Narodowy w Warszawie:
  - zacznijmy od wysłuchania Wielkiej Improwizacji w niezapomnianym wykonaniu Gustawa Holoubka;
  - więcej o tej kreacji usłyszymy w audycji radiowej Trójki; Gustaw-Konrad w "Dziadach" Dejmka – najsłynniejsza rola Holoubka; 
  - tekst na portalu dzieje.pl umiejscawia przedstawienie w szerokim kontekście: „Iskra zapalna Marca ’68” - 55 lat temu odbyła się premiera „Dziadów” w reż. K. Dejmka"; 
  - Ostatnie przedstawienie "Dziadów" w reżyserii Kazimierza Dejmka, 30 I 1968  to materiał filmowy Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego; 
  - w audycji radiowej Dwójki wysłuchamy opowieści o faktach związanych z tą legendarną inscenizacją: "Dziady"; Kazimierza Dejmka. Jak wiele wiemy o istotnych dziełach sztuki? Udział biorą Ewa Hevelke i Michał Januszaniec, autorzy filmu "Dziady". 
  - I na koniec galeria, czyli zdjęcia z "Dziadów" w reżyserii Kazimierza Dejmka 1967/68 w serwisie Culture.pl
• 1973 - kolejna pamiętna inscenizacja, z Jerzym Trelą w rolach Gustawa-Pustelnika i Konrada, tym razem wyreżyserowana przez Konrada Swinarskiego w krakowskim Starym Teatrze. Jak czytamy w internetowej Encyklopedii Teatru Polskiego, reżyser "rozrzucił inscenizację po całym budynku Starego Teatru przy placu Szczepańskim, od szatni po balkon na piętrze, przearanżował górne foyer i salę teatralną, konsekwentnie rozbijając teatr pudełkowy".
  Część 1 i część 2 dokumentalnego zapisu tej głośnej inscenizacji, przedstawienia „Dziadów” w Teatrze Telewizji z roku 1983, możemy obejrzeć w serwisie vod.tvp.pl.
• 2014 - pierwsze w historii polskiego teatru "Dziady" bez żadnych skrótów: 14-godzinna (!) inscenizacja Michała Zadary, specjalizującego się w nowoczesnych odczytaniach klasyki (polskiej i światowej) - Teatr Polski we Wrocławiu:
  W tym przypadku polecam artykuły:
  - Wszystkie części "Dziadów" w reżyserii Michała Zadary - w serwisie Culture.pl
  - Prof. Kosiński: „Dziady” Zadary to już klasyka - na portalu dzieje.pl

"Czas przypomnieć ojców dzieje" - przed Narodowym Czytaniem 2026. Materiały dla nauczycieli i uczniów

"Ciemno wszędzie, głucho wszędzie

  Co to będzie, co to będzie?"

Znamy te słowa, wypowiadamy je w różnych sytuacjach, ale czy wszyscy potrafiliby odpowiedzieć na pytanie: Z jakiego utworu one pochodzą? I pytanie trudniejsze: Kto je wypowiada? 

Przed nami kolejna edycja Narodowego Czytania, poświęcona tym razem "Dziadom" Adama Mickiewicza.
Z pewnością będziecie czytać wybrane fragmenty tego niezwykłego dramatu romantycznego. Może też skupicie się na jednej jednej jego części? Jeżeli będzie to część II, nawiązująca do słowiańskiego obrzędu łączenia się z duchami przodków, to warto wykorzystać materiały filmowe i dowiedzieć się o nim nieco więcej. Na przykład takie:

• Dziady w Grodzie w Gieczu_2020 - to materiał video przygotowany przez Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, dostępny w serwisie YouTube. Możemy cofnąć się w czasie, oglądając "najprawdopodobniej pierwszą w Polsce rejestrację rekonstrukcji obrzędu przedchrześcijańskiego" (wykorzystano źródła etnograficzne, archeologiczne i historyczne).  
• Na czym polegały Dziady?  - film edukacyjny do obejrzenia w serwisie YouTube, na kanale Filmy Edukacyjne z Barbarą;
• Dziady – dawne zwyczaje, tradycje i obrzędy Słowian - krótki film do obejrzenia w serwisie YouTube, na kanale Świat Legend.

Jeżeli zaś szukacie odpowiedniej muzyki do nadchodzącej uroczystości, to warto sięgnąć po kantatę "Widma" do drugiej części „Dziadów” - dzieło Stanisława Moniuszki, która doskonale oddaje atmosferę tej części dramatu. Utwór został niedawno zarejestrowany na płycie CD, a wykonuje go na instrumentach historycznych orkiestra Europa Galante pod dyrekcją Fabia Biondiego. Udział w tym prawdziwym misterium biorą wybitni polscy śpiewacy, Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej oraz plejada gwiazd polskiego teatru. Fragmentów płyty można wysłuchać na stronie internetowej Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Polecam też - nie tylko do wysłuchania, ale i do obejrzenia - tę kantatę w wykonaniu Solistów Opery Narodowej wspólnie z orkiestrą kameralną i chórem zespołu „Grodzieńskie Słowiki” pod kierownictwem Alicji Binert (Mińsk, 25.11.2017).

**********************

A czy pamiętacie "Kto wypowiada te słowa w części II "Dziadów" Adama Mickiewicza?". Możecie to sprawdzić, rozwiązując test "Odkryj karty", który na tę okazję opracowałam w aplikacji Wordwall. 

Rady dla nastolatków rozpoczynających naukę w szkole średniej - materiały dostępne online

Wakacje jak zwykle szybko zleciały i oto już jutro rozpoczyna się nowy rok szkolny. A w życiu tysięcy młodych ludzi rozpoczyna się nowa epoka: szkoła średnia. Towarzyszą silne emocje - ciekawość, obawa, lęk, radość, strach, ekscytacja... Sama doskonale pamiętam stres, jaki odczuwałam w pierwszych miesiącach w liceum (a lat minęło już wiele).
Jak sobie poradzić w nowej szkole, odnaleźć się w nowym środowisku, poradzić sobie z nowymi wyzwaniami? To trudne, ale nie niemożliwe, dlatego przekazuję Wam garść wskazówek, które wyszperałam w internecie - przede wszystkim dla uczniów, ale są tu też porady dla rodziców, chcących wspierać swoje dorastające dzieci. Skorzystajcie więc z materiałów do czytania i do oglądania: 

• Stres przed nową szkołą – jak sobie z nim radzić? - tu znajdziecie bardzo praktyczne rady (tekst dostępny jest na blogu Ogólnopolskiej Sieci Szkół TEB Edukacja)
• 10 porad jak zrobić dobre pierwsze wrażenie w nowej szkole! - to krótki filmik na kanale TEB Liceum i Technikum (oczywiście na YouTube)
  
• Jak OGARNĄĆ STRES przed NOWĄ SZKOŁĄ ŚREDNIĄ?! 10 PORAD! - film do obejrzenia w serwisie YouTube na kanale foundoblivion
• Pierwsze dni w nowej szkole – 6 wskazówek, jak się dobrze przygotować - na portalu Horyzonty.info
• Nowa szkoła średnia, nowe zasady – jak przetrwać pierwszy miesiąc i znaleźć swoich ludzi? - na platformie Eduranga
  
• Jak szybko odnaleźć się w szkole średniej? 6 tipów nie tylko na start! - na blogu Agaty Kowalik-Zydek INSPIRATORNIA 
  
• Jak zaaklimatyzować się w nowej szkole? - w serwisie dokariery.pl

Rodzicom polecam bardzo ciekawy tekst z wieloma praktycznymi wskazówkami (przydatnymi nie tylko w tym pierwszym roku): Lęk przed nową szkołą. Jak pomóc nastolatkowi przetrwać pierwszy rok w szkole średniej? - również w serwisie dokariery.pl

Wszystkim młodym ludziom, nie tylko tym rozpoczynającym naukę w nowej szkole (choć im szczególnie), życzę powodzenia w nowym roku szkolnym! Trzymam za Was kciuki!

Relaks z kredką w ręku, czyli o kolorowankach antystresowych dla dorosłych

Chcielibyście zrelaksować się po ciężkim dniu, odprężyć się, wyciszyć? Oderwać od codziennych obowiązków? A może odpocząć od telefonu i bezustannego bycia online? 

Wypróbujcie kolorowanki antystresowe dla dorosłych - może to właśnie coś dla Was? To specjalne wzory do kolorowania stworzone z myślą o relaksie i wyciszeniu. Proste, a jednocześnie kreatywne zajęcie, które nie wymaga czasu, pieniędzy ani talentu plastycznego. Regularne kolorowanie poprawia koncentrację, uczy cierpliwości, może wpłynąć dodatnio na jakość snu i na nastrój - działa jak medytacja... Jest to również forma arteterapii - możemy wypełniać gotowe rysunki kolorami lub tworzyć je sami.

Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na mandale, rysunki na planie koła - florystyczne (kwiaty, liście, pnącza); zwierzęce (motyle, ptaki, ryby), geometryczne. Ich symetryczne wzory, detale i powtarzalne motywy przywracają nam równowagę wewnętrzną. Kolory w mandali mają swoje znaczenie - o ich symbolice możecie przeczytać w serwisie edukacyjnym mandale.info. 

W księgarniach dostępnych jest wiele kolorowanek dla dorosłych.
Ogromny wybór bezpłatnych rysunków znajdziemy też w internecie, na przykład w ciekawym serwisie edukacyjnym twoja-kolorowanka.pl. Możemy je pobrać i wydrukować (przyda się papier o wyższej gramaturze) bądź kolorować online. Na stronie znajdziemy również wiele przydatnych informacji o rozmaitych korzyściach wynikających z zajmowania się kolorowankami, o ich rodzajach (kolorowanki po numerach, antystresowe, symetryczne mandale), narzędziach (kredki, cienkopisy i markery), paletach barw (ciepłe pobudzają, dodają energii, chłodne sprzyjają wyciszeniu), stosowanych technikach i zasadach. 

Inne dobre strony z gotowymi relaksującymi i antystresowymi kolorowankami, które możemy sobie wydrukować, to:

Antystresowe kolorowanki - strona z kolorowankami w kilku działach i poddziałach, co ułatwia wybór; poza tym blog z praktycznymi poradami;

E-kolorowanki - są tu także kolorowanki dla dzieci oraz blog z praktycznymi poradami;

Kolorowanki dla dorosłych - antystresowe, relaksacyjne i inne zgromadzone w działach: natura, podróże, zwierzęta, sztuka, wydarzenia (bogactwo wzorów!);

ŚwiatKolorowanek.pl - to serwis z ogromnym wyborem kolorowanek dla dzieci, ale znajdziemy tu również sporo wzorów dla dorosłych (antystresowe i relaksacyjne oraz mandale).

Jeżeli zaciekawił Was ten temat, to zapraszam również do mojego wcześniejszego wpisu o wpływie kolorów na nasze samopoczucie i zdrowie, symbolice barw i chromoterapii - znajdziecie tu ciekawe materiały do czytania i do słuchania. 

A ponieważ prostsze wzory kolorowanek i mandali doskonale nadają się dla dzieci, można je wykorzystać w edukacji i terapii; kolejny "kolorowy" wpis na blogu - w przygotowaniu...

Dziś Dzień bez Telefonu Komórkowego. Kto podejmie wyzwanie?

Istnieje życie bez telefonu. Naprawdę! 

Dzisiejszy dzień ma nam o tym przypominać oraz skłaniać do refleksji i do szukania odpowiedzi na pytania: czy korzystamy ze smartfonów na własnych zasadach? czy to my nimi rządzimy, czy one nami? jak dużo czasu spędzamy online?
Pomoże nam w tym Skala Problematycznego Używania Smartfona, dostępna w serwisie Fundacji Dbam o Mój Zasięg. 

Test zawiera 35 pytań (bada wymiary: Nadmierne zaabsorbowanie, Symptomy „zespołu odstawienia”, Wewnętrzny przymus, kompulsja; Wchodzenie w konflikt z innymi i samym sobą). Nie ma tu odpowiedzi dobrych czy złych - ważna jest szczerość. Wobec siebie.
Test pomaga nam uświadomić sobie własne nawyki cyfrowe, a dodatkowo otrzymamy wskazówki, co możemy zrobić, abyśmy mieli wpływ na to, kiedy i po co używamy telefonu komórkowego.  

A skoro test już zrobiony, pora na kolejny krok. Offline challenge - 24 godziny bez telefonu: "Dzień bez smartfona? To możliwe!". To propozycja państwowego instytutu badawczego NASK, prowadzącego m. in. działania związane z cyberbezpieczeństwem. Jak czytamy, "najciekawszą częścią eksperymentu jest obserwowanie własnych reakcji i sprawdzenie, w jakich sytuacjach potrzeba sięgnięcia po telefon pojawia się najszybciej." 
Jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej o zachowaniu równowagi pomiędzy światem online i offline oraz o higienie cyfrowej, niezbędnej nam wszystkim, zapraszam do do marcowego wpisu na tym blogu z wykazem wartościowych poradników dla dzieci, młodzieży, rodziców i nauczycieli (wydawnictw książkowych i publikacji online).

Przed wyruszeniem na wyprawę - książki dla małych podróżników

Lato trwa, zaczynają się wakacje. Nastał czas aktywnego wypoczynku, wycieczek i wędrówek - długich, krótkich, dalekich i bliskich. Do wszystkich trzeba się dobrze przygotować, aby móc w pełni cieszyć się wyprawą. Pomocne mogą być oczywiście książki, także te adresowane do młodych czytelników.

Przygotowałam dla Was wykaz takich właśnie książek dla dzieci - poradników i przewodników turystycznych, po które warto sięgnąć przed wyruszeniem w drogę i w czasie podróży: "Poradniki i przewodniki dla młodych turystów". Publikacje dla dzieci o tej tematyce są bogato ilustrowane, ze zdjęciami, grafikami i mapami, zawierają mnóstwo ciekawostek i informacji o miejscach, które mogą zainteresować młodych podróżników. Dzieci - i ich rodzice - znajdą w nich wiele praktycznych informacji, wskazówek i porad, ułatwiających podróżowanie - począwszy od planowania wyprawy, przez pakowanie się (a to zadanie niełatwe) i podróż po zwiedzanie wybranego miejsca lub regionu. 

A czy Wy macie swoje ulubione (albo niedawno odkryte) przewodniki turystyczne - nie tylko dla dzieci?

Jeżeli tak, to zapraszam do zgłaszania swoich propozycji - za pomocą Formularza.

A na koniec polecam Wam materiały online, które zgromadziłam w kolekcji Wakelet "Pierwszy samodzielny wyjazd dziecka na kolonie. Jak przygotować małego podróżnika (i siebie) do wyjazdu? - porady dla rodziców" - znajdziecie tu mnóstwo praktycznych wskazówek do wykorzystania.   

Udanych podróży i niezapomnianych wrażeń! 

Książki, które uczą zasad bezpieczeństwa: opowiadania dla dzieci

Zbliża się akcja informacyjno-edukacyjna pn. „Tydzień dla Bezpieczeństwa”, której celem jest przekazywanie uczniom wiedzy i kształtowanie umiejętności niezbędnych do dbania o zdrowie oraz bezpieczeństwo własne i najbliższych. To kampania adresowana do szkół, ale takie działania wdrażają też przedszkola - przez cały rok. 
Warto zintensyfikować te działania przed wakacjami, kiedy dzieci - i młodzież - będą miały więcej wolnego czasu i zetkną się z różnymi nowymi sytuacjami. Na wycieczce, w lesie, w górach, nad wodą, podczas aktywnego wypoczynku (np. na rowerze czy hulajnodze), w kontakcie z nieznajomymi, a także - w domu. I oczywiście w internecie.
Doskonałymi pomocnikami w tym procesie będą oczywiście książki dla dzieci. Oprócz poradników sprawdzą się książki "do czytania" - opowiadania, czy (zwłaszcza dla młodszych dzieci) wiersze.

Zebrałam takie książki w wykazie "Umiem zadbać o swoje bezpieczeństwo: opowiadania dla dzieci". Książki te uczą dzieci - niejako "przy okazji" czytania czy słuchania opowieści o przygodach bohaterów - że przestrzeganie prostych zasad może je uchronić przed zagrożeniami; uczą ostrożności, troski o zdrowie i bezpieczeństwo, swoje i innych. A przy tym często są zabawne, a ich przekaz - łatwy do zapamiętania.
Polecam Wam też poradnik „Bezpieczeństwo i pierwsza pomoc dla dzieci i nastolatków” Anna Jany. Recenzje znajdziecie na blogu "W naszej bajce". 

Wszystkiego bezpiecznego!

A może wspólne czytanie z nastolatkiem? - propozycja nie tylko na Ogólnopolski Tydzień Czytania Dzieciom

Chyba nikogo zaglądającego na ten blog nie trzeba przekonywać o korzyściach wynikających z głośnego czytania dzieciom. Wspólne czytanie - w domu, przedszkolu czy szkole - buduje więź i stymuluje rozwój poznawczy i emocjonalny dzieci. Wiele mówi się o czytaniu dzieciom młodszym lub nieco starszym, niewiele zaś (lub prawie wcale) o wspólnym czytaniu z nastolatkami. Brzmi jak herezja? A może warto i o tym pomyśleć?
Trwający właśnie XXV Ogólnopolski Tydzień Czytania Dzieciom przebiega pod hasłem "CZYTANIE – MĄDROŚĆ – SIŁA!" - a mądrość i siła potrzebne są w każdym wieku. Dlatego polecam Wam ciekawy artykuł w serwisie Oczarowana Czytaniem: "Najlepsze książki do wspólnego czytania z nastolatkiem". Dowiemy się na przykład, dlaczego warto czytać razem z nastolatkiem, jakie tematy literackie mogą być bliskie sercu młodzieży, które książki pobudzają do dyskusji, jakie gatunki wybierać dla wspólnego czytania, jak wybrać odpowiednią książkę dla swojego nastolatka i jak stworzyć odpowiednią atmosferę. Artykuł podsuwa też pomysły na rozmowy po przeczytaniu książki.
Książki polecane do czytania młodszym i starszym nastolatkom znajdziecie też na "Złotej liście" Fundacji ABCXXI (to beletrystyka oraz publikacje faktograficzne i popularnonaukowe): są to książki dla młodzieży od 12 lat, od 14 lat oraz od 16 lat.
Zachęcam też do wysłuchania podcastu Polskiego Radia Dzieciom (z cyklu "Strefa Rodzica"), pod tytułem "Książka czytana nastolatkom otwiera trudne tematy", o tym między innymi, że głośne czytanie dorastającym dzieciom stwarza doskonałą okazję do ważnych rozmów o problemach, których doświadczają nastolatki w codziennym życiu, a także pozwala pobyć z dzieckiem, wspólnie się pośmiać i budować więź. Wiecie z pewnością, że  czytanie odstresowuje - i to jak!: "Po sześciu minutach czytania stres zmniejsza się o 60%"? 
Nie zapominajmy też, że wciąż trwa (do 23 czerwca) akcja #TataTeżCzyta. W publikacji "Supermoc książek" - którą można pobrać ze strony internetowej akcji - znajdują się także strony poświęcone wspólnemu czytaniu z dorastającym dzieckiem (wiek 11-12 lat i 13+) oraz rozmowom o przeczytanych książkach.