Każdy może czynić dobro - wybór cytatów o pomaganiu i wspieraniu innych

Zainspirowana wydarzeniami wczorajszego dnia, czyli oczywiście Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy, zebrałam dla Was aforyzmy i cytaty na temat pomagania, bezinteresownego wspierania innych i (mówiąc trochę górnolotnie) "czynienia dobra".

Najciekawsze zgromadziłam w prezentacji Genially pt. "Jak umiemy, pomagamy, radość z tego mamy!". Możecie je wykorzystać podczas zajęć w Dniu Dobrych Uczynków (19 maja), czy w Międzynarodowym Dniu Wolontariusza (5 grudnia). Każda z prezentowanych myśli może też stanowić dobry punkt wyjścia do dyskusji z dziećmi i młodzieżą na lekcjach wychowawczych lub może być mottem szkolnej akcji, której celem jest pomaganie.

Przy okazji polecam Wam też stronę z cytatami, którą odkryłam właśnie przy okazji swoich poszukiwań: to "Skarbnica cytatów na każdą życiową chwilę" - cytaty.waw.pl. W Bibliotece cytatów znajdziecie tu myśli sławnych ludzi, tematyczne oraz cytaty z literatury i popkultury (ja korzystałam z cytatów o dobroci człowieka i o pomaganiu). 

Wczoraj po raz kolejny przekonaliśmy się, jak ważne są nawet małe okruchy dobra... Niechaj atmosfera tego święta, radość bycia razem, doświadczenie bycia częścią dziejącego się dobra, pozostanie z nami na kolejne dni. 

Jak spełniać marzenia i realizować cele? - rady i wskazówki dla młodzieży i dorosłych (materiały online)

"Nic nie tworzy przyszłości tak, jak marzenia" (Wiktor Hugo).

Droga do spełnienia marzeń i realizacji planów nie jest prosta ani łatwa, choć warta podejmowanych wysiłków. Zbyt łatwo poddajemy się i rezygnujemy, często zrażamy się pierwszymi napotkanymi trudnościami; motywacja maleje i coraz trudniej nam się zmobilizować... Znacie to? Bo ja tak. Myślę, że dotyczy to wielu z nas, nauczycieli i rodziców, z pewnością nieobce jest również uczniom. A marzenia i plany nie realizują się same - wymagają naszej aktywności. W internecie można znaleźć wiele pomocnych materiałów - ja wybrałam dla Was kilka wartościowych webinarów, filmików, podcastów i artykułów. Ich obejrzenie czy przeczytanie  z pewnością nie wystarczy, ale może nas zainspirować, zmotywować, zmobilizować. Zebrałam je w kolekcji Wakelet "Droga do spełnienia marzeń i realizacji planów". Znajdziecie w niej m. in. takie materiały adresowane i do dorosłych i do młodzieży:

• "Postanowienia czy marzenia noworoczne" (to pomysł na godzinę wychowawczą) - materiał na blogu edukacyjnym "Kreatywna Pedagogika. Uczmy mądrze, twórczo, inaczej", prowadzonym przez Izabelę Banaszczyk i Magdalenę Budę, liderki projektu Kreatywna Pedagogika; 
• "Marzenia. Czym są, dlaczego warto je mieć i jak pomóc sobie w ich spełnieniu" - rozmowa z Agatą Jakuszko i tworzenie mapy marzeń (do obejrzenia i wysłuchania na oficjalnym kanale Radia Lublin w serwisie YouTube);
• "Co robić, aby spełniać marzenia?" - film z udziałem Małgorzaty Dudek z Akademii Rozwoju Osobistego Kompas (kanał Fundacji Uniwersytet Dzieci w serwisie YouTube); 
• "Jak plan pomaga spełniać marzenia?" - podpowiadają: Sylwia Bednarek, trener, inwestor i przedsiębiorca oraz Monika Chełmecka, trener, koordynator projektów i eventów, inwestor (to również kanał Fundacji Uniwersytet Dzieci); 
• "Co zrobić, aby realizować marzenia i cele?", "Wytrwałość i efektywność w działaniu, czyli jak skutecznie realizować cele", "Motywacja, efektywność, wytrwałość - Można!" - to filmy dostępne w Strefie Wiedzy Uniwersytetu SWPS i Ewa Jarczewska-Gerc, zajmująca się psychologią motywacji, efektywnością i wytrwałością;
• "Jak robić trudne rzeczy i realizować cele, mimo tego, że się nam nie chce?" - to również wskazówki Ewy Jarczewskiej-Gerc, tym razem w Podcaście Charyzmatycznym psychologa Dawida Straszaka;,
• "Jacek Walkiewicz o motywacji i wyznaczaniu realnych celów" - znany psycholog, mentor i mówca motywacyjny w podcaście o samorozwoju, zdrowym stylu życia, zarządzaniu czasem i relacjach międzyludzkich "Rozwój na talerzu".

Nie może zabraknąć w tym wpisie książki. Tym razem oczywiście o marzeniach, a jest to publikacja dla dzieci (ale nie tylko) "Marzenia. Fakty, mity i głupoty" Macieja Szymanowicza, wydana przez Naszą Księgarnię. Filmik, w którym  Anna Jankowska recenzuje i pokazuje książkę, dostępny jest w serwisie YouTube na kanale Aktywne Czytanie.

                                                        ***

"Marzenia się nie spełniają, marzenia się spełnia" - kończę ten wpis słowami znanego chyba wszystkim Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Jego wypowiedź o marzeniach sięgających gwiazd, o wytrwałości i odwadze, skierowaną do młodzieży w czasie XXXI sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży możemy obejrzeć i wysłuchać na Instagramie (a warto!).

A zatem: w roku, który właśnie się rozpoczyna, spełniajcie swoje marzenia i realizujcie - krok po kroku - plany. Nauczycielom zaś życzę, aby umieli dodawać skrzydeł swoim uczniom i wychowankom.

"Ściąga" ortograficzna, czyli nowa publikacja przydatna nie tylko dla uczniów

W tym roku z pewnością przyda nam się "Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026" autorstwa Ewy Kołodziejek, Danuty Krzyżyk, Aldony Skudrzyk i Barbary Sobczak. Bezpłatna publikacja Polskiej Akademii Nauk dostępna jest online w serwisie PAN.
Jak z pewnością wiecie, od 1 stycznia zmieniły się niektóre zasady pisowni. Zmiany, opracowane przez Radę Języka Polskiego, "mają na celu uproszczenie i ujednolicenie reguł ortograficznych" - dotyczą łącznej i rozdzielnej pisowni wyrazów oraz stosowania wielkiej i małej litery. Nie jest to "rewolucja" ortograficzna, ale jednak będziemy musieli zmienić swoje przyzwyczajenia i opanować nowe reguły.

Pomocne mogą być - oprócz słownika - również materiały opublikowane w ramach Kampanii informującej o zmianach w pisowni od 2026 roku w mediach społecznościowych: na Facebooku, Instagramie, na portalu X oraz w serwisie YouTube (kanał Ortografia 2026). 
A kiedy będziemy mieli wątpliwości, czy piszemy poprawnie - zawsze możemy skorzystać z internetowych poradni językowych (pisałam o nich tutaj).

Na koniec informacja ważna dla uczniów i nauczycieli - zgodnie z komunikatem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na egzaminach ósmoklasisty i maturalnych aż do roku 2030 będzie akceptowana pisownia zarówno według starych, jak i nowych zasad 

.

Dobrego wejścia w Nowy Rok!

Wszystkim Czytelnikom bloga
życzę wszelkiej pomyślności
w Nowym Roku 2026!

A ponieważ Nowy Rok to nowe możliwości, marzenia, plany i nadzieje, a także nowe postanowienia, polecam Wam "33 motywacyjne cytaty na Nowy Rok" (w serwisie Polki.pl).
Może któraś myśl doda Wam skrzydeł?

I pamiętajcie - 
„Tajemnicą zmiany jest skupienie całej twojej energii nie na walce z tym, co stare, ale na budowie tego, co nowe” (Sokrates)

Trening Umiejętności Społecznych, czyli o nawiązywaniu i utrzymywaniu wartościowych relacji z innymi. Wspieranie rozwoju społecznego

Chyba nie muszę nikogo z Was przekonywać, że dobre relacje z innymi ludźmi wpływają pozytywnie na jakość naszego życia.
Nawiązywanie kontaktu, rozpoczynanie i podtrzymywanie rozmowy, aktywne słuchanie, rozpoznawanie emocji u siebie i rozmówcy, proponowanie zabaw czy innych aktywności, współpraca w grupie, odpowiedzialność za wspólnie wykonywane zadania, radzenie sobie w sytuacjach konfliktowych, asertywność - to umiejętności potrzebne w ciągu całego życia. Najlepiej, jeżeli nabywa się ich w trakcie naturalnego treningu społecznego w rodzinie, a potem w najbliższym środowisku. Jednak wielu dzieciom i nastolatkom niezbędne jest dodatkowe wsparcie w zakresie rozwoju społecznego. To właśnie dla nich powstał Trening Umiejętności Społecznych, który daje możliwość przećwiczenia w grupie nowych zachowań i pod przewodnictwem doświadczonych trenerów pozwala wypracować odpowiednie zachowania w różnych sytuacjach społecznych. 

Dla tych, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej i stosować tę metodę w pracy z dziećmi i młodzieżą lub przygotowują się do zdobycia certyfikatu trenera TUS, przygotowałam wykaz przydatnych publikacji: "Trening Umiejętności Społecznych, czyli jak poprawić funkcjonowanie społeczne dzieci i nastolatków". Jest to adnotowany wykaz książek i artykułów z czasopism pedagogicznych oraz materiałów online. Większość z nich to publikacje o charakterze praktycznym; zawierają liczne wskazówki dla nauczycieli i trenerów oraz pomoce wykorzystywane podczas zajęć. W wyborze odpowiedniej publikacji pomogą Wam adnotacje, w których przedstawiłam zawartość każdej z nich. 

Zajęcia w ramach TUS mogą być organizowane dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, ale także dla dzieci nieśmiałych, introwertycznych czy często wchodzących w konflikty. Grupa powinna zapewnić uczestnikom poczucie akceptacji, dać im poczucie bycia wysłuchanymi oraz pokazać, że mogą być lubiani. Metodami najczęściej wykorzystywanymi w trakcie TUS są gry i zabawy, dyskusja, burza mózgów, scenki, bajkoterapia oraz karty pracy. Co ważne, aby dziecko mogło korzystać z TUS-u, nie musi mieć oficjalnej diagnozy opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej ani orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Warto dodać, że w Treningu Umiejętności Społecznych mogą uczestniczyć również dorośli, którzy zmagają się z problemem nieśmiałości, trudnościami w zakresie nawiązywania i utrzymywania relacji, asertywności czy wyrażania emocji. W każdym wieku możemy uczynić swoje życie lepszym.

Czas szybko umyka, zbliża się Dzień Guzika! Materiały dla nauczycieli

Dzień Guzika (tak, tak, on też ma swoje święto) już za kilka dni - 12 grudnia.
Ponieważ takie dni tematyczne (np. w przedszkolu) wymagają sporo przygotowań, wyszukałam dla Was materiały, z których możecie skorzystać. To propozycje zabaw, piosenki, słuchowiska, bajki i ciekawostki. Zebrałam je w kolekcji Wakelet "Dzień Guzika. Materiały dla nauczycieli na ciekawe zajęcia dla przedszkolaków i uczniów" - wszystkie dostępne są w internecie.
Wiele ciekawych pomysłów znajdziecie również w książkach i czasopismach dla nauczycieli. Guziki można wykorzystywać przez cały rok, nie tylko w Dniu Guzika - np. jako pomoce dydaktyczne. Opracowałam wykaz takich ciekawych publikacji: "Mały guzik, wielka zabawa. Materiały dla nauczycieli nie tylko na Dzień Guzika". Zobaczycie, że guziki sprawdzą się nie tylko w zabawie - pomogą np. w nauce kodowania, w rozwijaniu umiejętności matematycznych, technicznych, plastycznych, w kształtowaniu u dzieci spostrzegawczości czy koncentracji.
A ponieważ zbliżają się Święta, na koniec chciałabym polecić Wam książkę, w której oczywiście pojawia się nasz bohater. Ale to nie taki zwykły guzik - "Magiczny guzik i list do Mikołaja" Katarzyny Wierzbickiej z ilustracjami Agnieszki Filipowskiej (znacie ją być może z serii o Misi i jej małych pacjentach) to niewielka, ale pełna magii książeczka dla młodszych dzieci. To "historie rozgrzewające jak kubek kakao", jak zapowiada wydawca (Wydawnictwo Skrzat).

Magia świątecznych dni, czyli grudniowe święta nietypowe. Materiały dla nauczycieli

Wokół nas robi się coraz bardziej świątecznie - pojawiają się światełka, kolorowe dekoracje, pierwsze choinki. Przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia rozpoczęły się na dobre.
Ale zanim nadejdą te najważniejsze grudniowe święta, po drodze jeszcze kilka innych niezwykłych dni. Będą okazją do zabawy lub przypomnienia o sprawach ważnych.
To będzie również okazja do zorganizowania ciekawych, nietuzinkowych imprez i zajęć w przedszkolu czy szkole, a dla dzieci - do wykazania się wiedzą, pomysłowością, kreatywnością i talentami. A także do poznania tradycji i zwyczajów. 
Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami, a przed nami Barbórka, czyli Dzień Górnika (4 grudnia) Międzynarodowy Dzień Wolontariusza (5 grudnia). Potem  nadejdą: Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka (10 grudnia), Dzień Księgarza (13 grudnia) i Międzynarodowy Dzień Migrantów (18 grudnia). I jeszcze święta dla koneserów i smakoszy, czyli Dzień Herbaty (15 grudnia) i Dzień Keksa (27 grudnia).
No i oczywiście Mikołajki (już niedługo!) - święto chyba najbardziej wyczekiwane przez dzieci, a z mniej znanych - Dzień Guzika, który przypada 12 grudnia (wkrótce przedstawię Wam na blogu materiały na ten dzień). 

Nie zapominajmy, że w grudniu mamy też Dzień bez Przekleństw (17.12) - ale najlepiej, żeby każdy dzień był taki...

A co czytać w grudniu, w te wszystkie świąteczne, nietypowe dni? Zobaczcie, co proponuje Fundacja ABCXXI (w ramach akcji Cała Polska Czyta Dzieciom).

Zabawy z kolorem - sposób na jesienno-zimową szarugę. Materiały dla nauczycieli

Przed nami końcówka jesieni i cała długa zima. Czy będzie biała? - zobaczymy.
A jeżeli znudzi nam się już jesienna i zimowa szarość - możemy pobawić się z dziećmi w kolory. Malowanie, rysowanie, a przede wszystkim - eksperymentowanie, czyli to, co dzieci tak lubią. Same dokonują odkryć i poznają przy tym świat. Do tego - dobra zabawa i śmiech (no cóż, czasami można się trochę pobrudzić), trochę ruchu i zagadek - to przepis na jesienno-zimowe lekarstwo. Propozycje takich zabaw i eksperymentów znajdziecie w wykazie "Zabawy z kolorem", który dzisiaj Wam przedstawiam. Zgromadziłam w nim artykuły w czasopismach pedagogicznych i materiały dostępnych online (również w formie video).
Dobrej zabawy!

Jak poznać i zrozumieć świat osób niewidomych? Materiały na Międzynarodowy Dzień Niewidomych - dla dzieci, młodzieży i dorosłych

13 listopada to dzień poświęcony ludziom niewidomym i niedowidzącym. Jest to także okazja do przybliżenia dzieciom i młodzieży (ale także dorosłym) problemów funkcjonowania osób z niepełnosprawnością wzroku.

A kto może to zrobić lepiej niż same osoby niewidome? Polecam materiały opracowane w ramach projektu "Zapytaj niewidomego", zrealizowanego przez Fundację Prowadnica. Dotychczas opracowano 13 artykułów, poruszających rozmaite zagadnienia, np.:

• o zabawie i nadopiekuńczości, czyli o dzieciństwie niewidomych,
• o (nie)porządku i o tym, skąd osoby niewidome wiedzą, kiedy posprzątać,
• o tym, jak gotują niewidomi, 
• o tym, jak niewidomi się ubierają,
• o orientacji przestrzennej, poruszania się i podróżowaniu osób niewidomych,
• o opiekunach, przewodnikach i pomaganiu.

Co ważne, za pomocą specjalnego formularza na portalu Fundacji można zadawać kolejne pytania! 

Wiele ciekawych i przydatnych materiałów znajdziecie również w wydawanych przez Polski Związek Niewidomych czasopismach dla dzieci, młodzieży, rodziców dzieci z niepełnosprawnością wzrokową oraz dla dorosłych: 

„Promyczek” - dwumiesięcznik dla dzieci młodszych, w wieku 0-12 lat. W „Promyczku” dzieci znajdą treści zarówno edukacyjne, jak i bajki czy wierszyki. Teksty są napisane prostym językiem i przekazują treści odpowiednie dla tej grupy wiekowej. Wydawane jest w trzech wersjach: elektronicznej (html), w druku powiększonym i w brajlu. 
„Pod lupą” - czasopismo dla dzieci starszych, w wieku 12-18 lat. Porusza tematy ważne dla młodzieży - zarówno trudne, (depresja, hejt czy rywalizacja), jak i lekkie (np. muzyka, literatura, podróże). Wśród autorów są psychologowie i nauczyciele oraz same nastolatki. Treści dopasowane są do potrzeb i zainteresowań młodzieży z dysfunkcją narządu wzroku. Wydawane jest w trzech wersjach: elektronicznej (html), w druku powiększonym i w brajlu. 

„Nasze Dzieci” - półrocznik dla rodziców, będący forum wymiany doświadczeń (nie tylko rodziców, ale także opiekunów, nauczycieli, wychowawców oraz rehabilitantów dzieci niewidomych i słabowidzących). Dużo uwagi poświęca się w nim metodom nauczania, urządzeniom ułatwiającym naukę oraz rehabilitacji i wypoczynkowi. Ukazuje się w druku powiększonym oraz wersji elektronicznej. 
„Pochodnia” - dwumiesięcznik dla osób niewidomych i słabowidzących. Zawiera reportaże i eseje przedstawiające realia życia osób z dysfunkcją wzroku oraz artykuły na temat zdrowia i najnowszych rozwiązań technicznych dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Magazyn jest wydawany w brajlu, druku powiększonym oraz wersji elektronicznej (w formacie HTML, RTF) i na płycie CD (wykorzystanie mowy syntetycznej). 
Prenumerata wersji elektronicznej wszystkich czasopism jest bezpłatna.

A na zakończenie - polecam film animowany "N jak Niewidomy", który pokazuje jak pomagać osobom niewidzącym oraz z dysfunkcją wzroku (jest dostępny w serwisie YouYube na kanale Polskiego Związku Niewidomych)